piątek, 24 września 2021

24 września 1821 urodził się Cyprian Kamil Norwid

Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba
Podnoszą z ziemi przez uszanowanie
Dla darów Nieba...
Tęskno mi, Panie...


 Cyprian Kamil Norwid (1821-1883). 

 

 200. rocznica urodzin wybitnego twórcy epoki romantyzmu, 

poety, prozaika, eseisty, grafika, rzeźbiarza i malarza.

 

Rok 2021 upływa pod patronatem między innymi Cypriana Kamila Norwida w związku z 200 rocznicą urodzin. Norwid był poetą tak zwanego drugiego pokolenia romantyków. Był myślicielem oryginalnym, tak bardzo, że niezrozumiałym dla współczesnych i, co za tym idzie, niepopularnym i ubogim za życia. Był uważany za jednego z najtrudniejszych polskich poetów. Bywał uważany za ostatniego wielkiego romantyka i pierwszego pozytywistę.  

W upamiętnieniu rocznicy urodzin, które odbyło się w naszej bibliotece, uczestniczyli uczniowie klas: 1at oraz 3ctg pod opieką Pani Żurawickiej-Dębskiej. 

Zapoznali się z biografią poety i obejrzeli film dokumentalny a także dowiedzieli się o związkach Norwida z Lublinem oraz czytali Jego wiersze. 

4 czerwca 2007 roku przed Collegium Norwidianum KUL, odsłonięto pomnik poety. Autorem rzeźby, przedstawiającej postać poety naturalnej wielkości, przyciskającą do serca lewą ręka kartkę papieru jest prof. Gustaw Zemła.

KUL jest ważnym ośrodkiem badań nad spuścizną czwartego wieszcza. Tu działa Międzywydziałowy Zakład Badań nad Twórczością Cypriana Kamila Norwida oraz Fundacja Norwidowska, wydawane są Studia Norwidiana, odbywają się sesje norwidowskie. Jest i inny ważny powód idei wystawienia tego pomnika w tym właśnie miejscu. Norwid był poetą, artystą i filozofem bardzo cenionym przez Jana Pawła II, w jego przemówieniach najczęściej pojawiały się właśnie cytaty z Norwida.

 








Cyprian Kamil Norwid

  •  Cyprian Kamil Norwid miał prywatny albumik- książeczkę pamiątkową. Wklejał do niej szczególnie ważne listy, fotografię osób , które specjalnie cenił. Między innymi wkleił do niego list od Marii Kalergis i jej fotografię, na której czyta książkę. Fotografię tę kazał dla siebie kupić w Warszawie na wyprzedaży prac jej autora. Kiedy chciał powspominać jakieś wydarzenie lub osobę wyjmował karty z pamiętnika i wieszał w specjalnych ramkach na ścianie. Potem chował je i wyjmował następne.
  • Cyprian Kamil Norwid często bywał  w paryskim ogrodzie botanicznym i zoologicznym  położonym na lewym brzegu Sekwany. Lubił otaczać się roślinami, w swoich mieszkaniach w Paryżu hodował wiele kwiatów doniczkowych, siał kwiaty w paryskich ogrodach znajomych. Jego ulubioną rośliną była palma, która wyrosła mu szczególnie pięknie, a którą dostał od żony przyjaciela Michaliny Zaleskiej.
  • Cyprian Kamil Norwid pożyczył kiedyś Marii Kalergis książkę, którą ona niestety zgubiła. Żeby go jakoś przeprosić podarowała mu inną książkę- modlitewnik. Tę książkę jako  jedyną zabrał ze sobą do Ameryki.
  • Kiedy jeszcze Norwidowi lepiej się powodziło i czuł się zdrowszy, lubił konne przejażdżki i wycieczki. Wraz z liczną grupą przyjaciół  z Rzymu ruszył w ten sposób na wycieczkę aż na wulkan Wezuwiusz. Często jeździł konno po Berlinie, kiedy mieszkał tam w latach 1845-846 roku.
  • Norwid prowadził bardzo bogatą korespondencję, często ozdabiał swoje listy kunsztownymi ozdobnikami, winietkami, rysuneczkami przedstawiającymi symboliczne lub rzeczywiste rośliny, instrumenty, ozdobne litery.
  • Ulubioną postacią historyczną Norwida był Krzysztof Kolumb. Poeta cenił jego śmiałe poglądy i opinie, wyrażane nawet wbrew czasom i modom. Widział podobieństwo między sobą a Kolumbem- to znaczy niedocenienie przez społeczeństwo.
  • Norwid był znakomitym recytatorem. Często zapraszano go, aby deklamował wiersze. Szczególnie dobrze recytował Pieśń Wajdeloty Adama Mickiewicza, a także własny przekład Odysei.. Wygłaszał także wspaniałe przemowy. Był zapraszany jako mówca na uroczystości patriotyczne, np. rocznice powstania.
  • Maria Kalergis, w której był tak bardzo zakochany okazała się kobietą wyrachowaną i dwulicową. Kiedy Norwid miał w środowisku literackim opinię wspaniale zapowiadającego się geniusza, Maria zwodziła go i okazywała względy, jednak potajemnie spotykała się z innymi.
  • Cyprian Norwid był właścicielem  kilku rysunków Leonarda da Vinci i Rafaela, musiał je jednak sprzedać, gdy jego sytuacja materialna była coraz cięższa.
  • Zmartwychwstaniec ks. Jełowicki mówił o Norwidzie - "geniusz, który dlatego dzisiaj nie dość ceniony, iż o sto może lat za wcześnie na świecie się pojawił"

















 

czwartek, 23 września 2021

Antygona



 

Dnia 21 września w Centrum Kongresowym Uniwersytetu Przyrodniczego, uczniowie klasy 3atp pod opieką Pani Bożeny Żurawickiej-Dębskiej obejrzeli spektakl „Antygona”.

Przestawienie oparto o tekst tragedii napisanej przez Sofoklesa około 440 roku p.n.e. Opisał on tam historię młodej dziewczyny, która wbrew zakazowi króla, postanawia pochować ciało swojego zmarłego brata uchodzącego za zdrajcę ojczyzny. Kto ma rację? – Antygona słuchająca głosu serca i nakazu bogów – czy król Kreon, dla którego zdrada jest zdradą i niczym więcej? Prawda ludzka przeciw zimnemu prawu, obywatelskie nieposłuszeństwo wobec racji stanu. Antygona zginie, ale Kreon też nie wygra. 


 

Współczesna inscenizacja starożytnej tragedii, która wciąż poraża swoją aktualnością i stawia fundamentalne pytania dotyczące władzy i wartości.

Następnie uczniowie zwiedzili miasteczko akademickie i zapoznali się z historią związków Cypriana Kamila Norwida z naszym miastem, upamiętniając 200. rocznicę urodzin poety pod pomnikiem przy Collegium Norwidianum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

 


 

niedziela, 19 września 2021

Biblioteka, to nie tylko książki…

Dlaczego warto grać w szachy?

    "Szachy są jak życie (…). Każda figura i pion mają swoje zadanie. Niektóre są słabe, inne są mocne. Niektóre ważne są na początku gry, a inne cenniejsze pod koniec. Ale żeby wygrać, potrzebujesz ich wszystkich. I, tak jak w życiu, nie ma punktacji. Można mieć o dziesięć pionów mniej, a i tak wygrać."

    ADAM FAWER

 

Gra w szachy ma bardzo długą historię, jednak początki samej gry nie są do końca ustalone. Różni badacze podają różne miejsca i historie. Najprawdopodobniej pochodzi z Indii, z V – VI wieku n.e. Współczesne zasady dopracowywane były najpewniej w Persji. „Szach mat” oznacza w tym języku „król jest martwy”. W Polsce wzmianki na temat szachów odnajdujemy od czasów Bolesława Krzywoustego.

O korzyściach wynikających z gry w szachy pisał między innymi niejaki Benjamin Franklin w swojej publikacji z 1779 roku, pt. „Moralność gry szachowej”. Pośród wielu plusów, wymienił między innymi: rozwój umiejętności obserwowania, rozwagi, przezorności, czy zapobiegliwości. Twierdził także, że sposób w jaki postępujemy w czasie gry, można przełożyć na inne aspekty życia. Czyli w pewnym sensie można poznać człowieka, obserwując jak gra w szachy. W Polsce, już w 1835 i 1844 korzyści wynikające z tej gry opisał Kazimierz Krupski, w publikacji pt. „Strategika szachowa”.

 


Znawcy przeanalizowali tę grę. Według ich wniosków, szachy:


1. Poprawiają zdolności intelektualne

Największe korzyści z gry, mają dzieci powyżej 7 roku życia. Jest to związane z gwałtownym wzrostem na tym etapie. Na podstawie badań, naukowcy Groot oraz Krogius opisali progresję rozwoju wyobraźni, poprawę zdolności koncentracji. Inny badacz – Diane Hogan dodaje jeszcze umiejętność porządkowania myśli, lepsze umiejętności w planowaniu oraz poprawę zrozumienia swoich działań i ich konsekwencji.

2. Zwiększają IQ

Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych w Wenezueli, dzieci które odbyły 4  kursy gry w szachy, odnotowały znaczące wzrosty ilorazu inteligencji. Potwierdza to także badanie  Murray’a Thompsona z Australii, w którym uczestnicy lekcji gry w szachy również odnotowali znaczny wzrost IQ. Badacz przypisał to ćwiczeniom koncentracji i logicznego myślenia, które są w grze niezbędne.

3. Poprawiają umiejętności arytmetyczne

Panowie James Smith i Robert Cage przeprowadzili badanie, na temat wpływu nauczania gry w szachy na osiągnięcia matematyczne wśród młodzieży. Opisano wówczas, że szachy są kluczowe dla rozwoju umiejętności matematycznych dziecka. Dzieci, które odbyły 120 godzin nauki szachów, miały znacznie lepsze wyniki testów matematycznych. Badacze przypisali ten fakt wpływowi gry na zdolności postrzegania, czyli umiejętności przetworzenia napływających bodźców i nadania im odpowiedniego znaczenia. Natomiast Dr Erica Gottlieba z Rhodes University uważa, że konieczność obmyślania strategii, kilku ruchów wprzód, jest głównym motorem rozwoju tych zdolności.

4. Wyostrzają zdolności językowe

Czy to możliwe, że gra, w której nie używa się słów, wpływa na takie umiejętności? W publikacji pt. „Szachy i zdolności” Alberta Frank’a czytamy, że obserwowano grupę dzieci, poświęcających 2h w tygodniu na szachy, i odnotowano znaczną poprawę zdolności językowych, poprawę umiejętności matematycznych oraz płynniejsze wykonywanie zadań strategicznych.

Badacz twierdzi, że szachy wykorzystują i wzmacniają zdolności indywidualne dziecka, czym motywuje wpływ także na sferę językową. Wiele z tych zdolności jest wykorzystywanych podczas każdej gry.

5. Kształcą umiejętność krytycznego myślenia

Na podstawie badania Roberta Fergusona z 1995 roku wiemy, że gra ta jest wspaniałym instrumentem w kształtowaniu krytycznego myślenia oraz umiejętności oceny sytuacji. Inne badania (Groot, Krogius, Betancort) potwierdzają te doniesienia i dodają do korzyści jeszcze zdolności organizacyjne, planowania zajęć i przewidywania konsekwencji, odporność na rozproszenie uwagi, refleks i poprawa koordynacji ruchowej.

6. Wspomagają rozwój inteligencji emocjonalnej i umiejętności psychospołecznych

Wiadomo, że inteligencji nie da się do końca zmierzyć i spisać punktami IQ, czyli ilorazu inteligencji. Każdy z nas zapewne słyszał o bardzo istotnej inteligencji emocjonalnej, między innymi za sprawą słynnej książki Daniela Golemana. Definiuje się ją, jako zdolność do spostrzegania, kontroli i oceny emocji. Im dłużej grasz, z tym większą liczbą osób masz kontakt, co pomaga ćwiczyć te umiejętności.

Badania dowodzą, że w wymiarze socjospołecznym szachiści, w porównaniu do graczy basketball lub soccer, osiągają większe korzyści w zaangażowaniu społecznym na uczelni, a także w aspekcie zdolności do współpracy. Nauczyciele oceniali osoby z grupy szachistów, jako bardziej zadowolonych ze szkoły i nauczycieli, bardziej lubiących naukę, mających większą satysfakcję z własnej pracy, większą pewność siebie, o znacznie większej zdolności współpracy i rozwiązywania problemów.

7. Mają walory terapeutyczne

Nie tylko dzieci mogą się tu czegoś nauczyć. Zauważono, że szachy pomagają trenować myślenie przyczynowo–skutkowe oraz zależności między zdarzeniami. Przeanalizowano ten fakt i przetestowano na grupie chorych. Stwierdzono, że są wysoce efektywne w ochronie przed chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak demencja czy choroba Alzheimera, oraz mają walory w pewnym zakresie terapeutyczne.

To nieprawda, że aby grać w szachy, trzeba posiadać specjalne umiejętności, z którymi można się co najwyżej urodzić. Dowiedziono bowiem, że są to zdolności nauczalne i każdy, bez wyjątku może po nie sięgnąć. 

Warto!

Zapraszamy do biblioteki! Szachy na Was czekają! 

 


Z pewnością nie każdy zostanie szachowym arcymistrzem, jednak umiejętności nabyte przy szachownicy,  na pewno przydadzą w dorosłym życiu. Cechy takie jak dobra koncentracja, analityczne myślenie, odpowiedzialność czy odporność psychiczna będą zawsze wielką zaletą zarówno w przyszłym życiu zawodowym jak i osobistym.

 


 

 Bibliografia:

  •  https://michalkanarkiewicz.com/12-powodow-dlaczego-warto-grac-w-szachy/
  •  https://www.polskieradio.pl/7/166/Artykul/2552634,Najstarsza-gra-planszowa-w-historii-Dlaczego-warto-grac-w-szachy
  •  https://operon.pl/Aktualnosci/Po-szkole/Renesans-krolewskiej-gry-dlaczego-warto-grac-w-szachy
  •  https://czegoijaksieuczyc.pl/szachy-ukryte-zalety/
  •  https://czegoijaksieuczyc.pl/od-czego-zaczac-nauke-gry-w-szachy-jako-dorosly/